استان اردبیل با 18 هزار کیلومتر مربع مساحت در شمالغرب ایران ، از شمال با جمهوری آذربایجان، از شرق با استان گیلان، از غرب با استان آذربایجان شرقی و از جنوب با استان زنجان همجوار است. اردبیل در درازای تاریخ، به نامهای گوناگونی مانند «دارالارشاد» «دارالملک» «دارالعرفان» «دارالامان» نامیده میشده است و بهعلت قرارداشتن در راه جاده ابریشم از رونق اقتصادی بسیار خوبی برخوردار بوده است.
شهرت و اهمیّت اردبیل تنها از آن جهت نیست که چند تن از پادشاهان ایران آن شهر را قرارگاه خود ساختند، بلکه از آن لحاظ است که بنیانگذار حکومت صفویه یعنی شیخ صفیالدین اردبیلی از این شهر برخاسته و در همینجا به خاک سپرده شده و آرامگاه شاه اسماعیل صفوی نیز در این شهر قرار دارد.این شهر در زمان حکومت بنیامیه مرکز حکومت آذربایجان و در زمان بنیعباس مرکز قیام بابک خرمدین بوده است. در دوران باستان نیز که ایران به چهار ولایت تقسیم شده بود اردبیل مرکز ولایت باختر شامل آذربایجان بوده است.
اما در زمان تیموریان و صفویان، نهضت تشیع و جنبشهای سیاسی ایران از این شهر برخاست.اردبیل در زمان صفویان آباد گردید و به اوج اعتبار، عزت، و عظمت خود رسید. اردبیل پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، در ۲۴ فروردین ۱۳۷۲ خورشیدی به استان تبدیل شد.اردبیل، اولین شهر ایران از لحاظ لولهکشی آب آشامیدنی میباشد. تاریخ این لولهکشی بهاحتمال زیاد به دوره صفوی معطوف میگردد بهطوریکه آثار آن در حفاریهای صورت پذیرفته شده موجود میباشد.
استان اردبیل از نظر جاذبه های تاریخی، طبیعی و فرهنگی یکی از زیبا ترین مناطق کشور است و به لحاظ برخورداری از اقلیم مناسب به ویژه در فصول گرم سال به عنوان ییلاق ایران زمین شهرت یافته و ظرفیتهای بسیار بی نظیری در حوزه طبیعی، تاریخی و فرهنگی دارد.
میراث جهانی مجموعه خانقاهی و آرامگاهی شیخ صفی الدین اردبیلی به عنوان یکی از 26 اثر ثبت شده ایران در حافظه میراث جهانی یونسکو در استان اردبیل قرار دارد و به عنوان مهمترین بنای تاریخی این استان شناخته میشود.استان اردبیل دارای 2500 اثر تاریخی شناسایی شده ،1150 اثر ثبت شده ملی، 15 موزه از جمله موزه های چینی خانه، باستان شناسی، مردم شناسی، صنایع دستی، شهدا، مفاخر دینی، تاریخ طبیعی، تاریخ علوم و عمارت شهرداری در اردبیل و چند موزه نیز در شهرستانهای مشگین شهر، گرمی، خلخال، نمین و نیر است.
استان اردبیل با داشتن 780 هزار هکتار از اراضی کشاورزی ، و تولید حدود 4 میلیون تن انواع محصوالت زراعی و باغی، بعنوان یکی از قطب های مهم کشاورزی کشور محسوب می شود. از مجموع این اراضی 225 هزار هکتار مزارع آبی، 40 هزار هکتار انواع باغ و 515 هزار هکتار مزارع دیم است که از حیث سطح کاربری اراضی کشاورزی، این استان در کشور جایگاه اول را به خود اختصاص داده است.